Мэдээллийн технологийн ?ндсэн ухагдахуунуудInformation technology’s basic concepts


The Presentation inside:

Slide 0

Мэдээллийн технологийн ?ндсэн ухагдахуунууд Information technology’s basic concepts


Slide 1

Зорилго Goal Мэдээллийн технологийн ер?нхий т?вшний суурь ухагдахуунуудыг ойлгож авах. Одоогийн компьютерийн т?рх, програм хангамж, техник хангамж. Мэдээллийн с?лжээг ямар зорилгоор ашиглах, х?н ?д?р тутмын амьдралдаа компьютерт суурилсан тооцооллын програм хангамжийг хэрхэн ашиглах тухай ойлголттой болно. Т??нчлэн компьютер ашигладаг салбарын орчин дахь эр??л мэндээ хамгаалах, компьютертэй аюулг?й ажиллах ажиллагааны талаар, компьютер ашиглаж байх ?еийн соёл, мэдээллийн хамгаалалт, хуулийн заалтын талаар суурь мэдлэг олж авна.


Slide 2

Гарах ?р д?н Result Мэдээллийн зуунд амьдарч байгаа х?ний мэдэж байвал зохих ер?нхий суурь ойлголтуудыг мэдэхээс гадна ??рийн хэрэгцээ, шаардлага, боломжоор сонголт, ??рчл?лт хийх чадвартай болно.


Slide 3

Агуулга Content I хэсэг: ?ндсэн ухагдахуун II хэсэг: Техник хангамж III хэсэг: Програм хангамж IV хэсэг: Мэдээллийн с?лжээ V хэсэг: Эр??л мэнд, аюулг?й байдал, орчин VI хэсэг: Хамгаалалт VII хэсэг: Зохиогчийн эрх, патентийн тухай хууль Даалгавар


Slide 4

Даалгавар Homework Компьютерийн тоног т?х??р?мжийн тухай дэлгэрэнг?й мэдэх Компьютерийн технологид гарч буй ??рчл?лт??дийн талаар Компьютерийн ?з??лэлтэд анализ хийх Компьютерийнхээ ?з??лэлт??дийг одоо байгаагаас нь сайжруулахад юу хэрэгтэй байгаа, ямар ?рт?гтэй байгааг судлах Компьютер худалдан авахад анхаарах з?йлсийг /?з??лэлт, ?нэ ?рт?г гэх мэт/ судлах


Slide 5

Мэдээллийн технологи Information Technology -IT Мэдээлэл гэж юу вэ? Мэдээ мэдээллийн ялгаа Технологи гэж юу вэ? Мэдээллийн технологи гэж юу вэ? Мэдээллийн технологиуд, ямар ямар технологийг бид ашиглаж байдаг вэ? Мэдээлэл авах сувгууд ??нд компьютерийн эзлэх байр суурь Мэдээллийн технологийн хэрэглээ Баримт бичиг, илтгэл боловсруулах Х?снэгтэн мэдээлэл боловсруулах С?лжээний орчинд мэдээлэлтэй ажиллах Интернетэд хайлт хийх, электрон шуудан илгээх


Slide 6

Компьютер гэж юу вэ?


Slide 7

Компьютерийн б?тэц


Slide 8

Техник хангамж HARDWARE


Slide 9

Оролтын т?х??р?мж Гол ??рэг нь ?г?гдлийг цуглуулж, компьютерт боловсруулах боломжтой болгон х?рв??лэх юм. Оролтын т?х??р?мжид: Keyboard --- гар Mouse --- хулгана Microphone ---микрофон Scanner --- сканер Camera --- камер


Slide 10

Боловсруулалтын т?х??р?мж Боловсруулалт хийх т?х??р?мж нь компьютерийн програм хангамжаас ирж буй командыг х?лээн авч, г?йцэтгэх ??рэгтэй. Жишээ нь: х?снэгтэн мэдээлэл дээрх м?нг?ний д?нг нэгтгэж гаргах гэх мэт. Боловсруулалтын т?х??р?мжид: CPU – Central Processing Unit RAM – Random Access Memory –Санах ой


Slide 11

CPU –Central Processing Unit Компьютер болгон CPU chip буюу микропроцессортой байдаг. Энэ нь компьютерийн тархи юм. Intel фирм нь 8086, 8088, 80286, 80386, 80486, 80586, Pentium, Pentium I, Pentium II, Pentium III т?рлийн чип??дийг гаргасан. Чипийн дугаар нэмэгдэх тусам процессорийн хурд ил?? болж, ингэснээр ?йлдлийг богино хугацаанд г?йцэтгэх юм. Т??ний хурдыг megahertz, gigahertz (MHz, GHz) буюу мегагерц, гегагерцээр хэмждэг. Pentium1 80-120 MHz Pentium2 120-250 MHz Pentium3 250-1100 MHz Pentium4 2 GHz-дээш гэх мэт Одоогийн CPU т?р?л болон хурдыг мэдэж ирээрэй.


Slide 12

Т?в процессор CPU Pentium CPU Celeron CPU Core 2 duo CPU Athlon CPU


Slide 13

Санах ой Memory Санах ой нь персонал компьютерийн микропроцессор ?г?гд?лд богино хугацаанд х?рэх, командыг т?ргэн г?йцэтгэх ??рэг б?хий микросхем юм. Энэ нь персональ компьютерийн хурд, х?чин чадлыг тодорхойлох бас нэгэн чухал ?з??лэлт болдог. Санах ой нь хэд хэдэн т?р?лтэй байдаг: Шуурхай санах ой (RAM- Random Access Memory) Тогтмол санах ой (ROM- Read Only Memory) Санах ойг megabyte( mb)-аар хэмжинэ.


Slide 14

Шуурхай санах ой RAM (Random Access Memory) Персонал компьютер ажиллаж байх ?ед мэдээллийг хаана хадгалах эсвэл хааш нь шилж??лэх зэргийг RAM буюу шуурхай санах ой зохицуулж байдаг.RAM нь процессороос єгсєн командын дагуу єгєгдлийг асар хурдан хугацаанд уян болон хатуу диск р?? бичих эсвэл эдгээрээс болон CDROM-с уншдаг. Гэхдээ эдгээр уншсан мэдээлэл нь зєвхєн таны компьютерийг асаалттай байх хугацаанд л хадгалагдаж байх ба унтраасан тохиолдолд мэдээллээ б?рэн алддаг. Харин дахин асаахад ?йлдлийн систем болоод зарим хэрэгцээт файл болон командуудыг хатуу дискнээсээ ачаалдаг. RAM-д хадгалагдаж байгаа эдгээр мэдээлл??д хэт ихэссэн єєрєєр хэлбэл т??ний багтаамжаас хэтэрсэн тохиолдолд хатуу дискэн дээр бичилт хийдэг ба ??нийг virtual memory гэнэ. Харин хатуу дискний сул зай багассан ?ед компьютер удаан ажиллах, гацах нь ихсэх буюу "out of memory" гэсэн алдааг ?гд?г.


Slide 15

Шуурхай санах ой RAM (Random Access Memory)


Slide 16

Тогтмол санах ой ROM (Read Only Memory) Тогтмол санах ой руу ?г?гдлийг бичих боломжг?й з?вх?н уншдаг б?г??д компьютерийг асаахад ажиллуулдаг boot программ хадгалагддаг. Т??ний RAM-аас ялгагдах гол онцлог нь компьютерийг унтраасан байхад ч ??р дээрх мэдээллээ алдалг?й хадгалсаар байдагт оршино. Учир нь тогтмол санах ойг таны компьютер дотор байрлах 3.5 V-ийн зай тэжээж байдаг.


Slide 17

Тогтмол санах ой ROM (Read Only Memory)


Slide 18

Оролт гаралтын ?ндсэн систем BIOS--- Basic Input/Output system BIOS нь микросхем дээр тусгайлан бичсэн програм б?г??д микропроцессор нь компьютерийг асаасны дараа системийг ачаалахад BIOS-ийг ашигладаг. Т??нчлэн компьютер дахь ?йлдлийн систем болон бусад дагалдах т?х??р?мж??дийн /хулгана, гар, хэвлэгч, хатуу диск гэх мэт/ хоорондох ?г?гдлийн дамжуулалтыг зохицуулдаг байна.


Slide 19

Boot BIOS-ийн биел??лдэг олон функц??дийн нэг бол системийг ачаалахад г?йцэтгэх т??ний ??рэг юм. Компьютерийг асаахад системийн ?ндсэн санах ой хоосон байх б?г??д нэн т?р??нд б?х дагалдах т?х??р?мж??дийг шалгаад дараа нь ?йлдлийн системийг хатуу диск эсвэл бусад дискний т?х??р?мж??с дуудан уншиж, эх хавтанд суурилагдсан тогтмол санах ойд ачаалдаг. Энэ ?йлдлийг BOOT гэнэ.


Slide 20

Мэдээлэл хадгалах т?х??р?мж Мэдээлэл хадгалах т?х??р?мжийн ??рэг нь ?г?гд?л, програм хангамж зэрэг б?х т?рлийн мэдээллийг удаан болон т?р хугацаагаар хадгалах ??рэгтэй. Floppy disk – уян диск Hard disk – хатуу диск Compact disk – CD – компакт диск Zip disk – зип диск Flash disk – флаш диск


Slide 21

Уян диск Floppy disk FDD 3.5" ба 5.25" гэсэн хоёр янз байдаг. 3.5"ийн 1.44 mb-г голдуу хэргэлдэг.


Slide 22

Хатуу диск HDD (Hard Disk) Томоохон хэмжээний ?г?гдлийг хадгалах зориулалт б?хий т?х??р?мж юм.


Slide 23

Компакт диск Compact disk - CD Унших хурд нь 1x -52х. 1х гэдэг нь ?г?гд?лд хандах хурд нь секундэд 150 килобайт. CD-R (Compact Disk - Recordable) CD-RW (Compact Disk - ReWritable) CDROM - - >


Slide 24

Zip disk Zip disk & Zip disk drive


Slide 25

Flash disk


Slide 26

Гаралтын т?х??р?мж Гаралтын т?х??р?мжийн ??рэг нь компьютер дээр боловсруулсан мэдээллийг хэрэглэгчдэд ямар нэгэн байдлаар х?ргэх явдал юм. Жишээ нь: дэлгэц дээр харах, дуу сонсох гэх мэт. Monitor - Дэлгэц Printer - Хэвлэгч Speaker – Чанга яригч


Slide 27

Monitor & Display Display болон Monitor гэсэн 2 ойлголт байдаг. Монитор гэдэг нь компьютер дэх з?йлсийг дэлгэцээр гаргах боломжтой салангид т?х??р?мжийг хэлдэг. Харин display нь з?вх?н мониторын экран юм. Иймд энэ хоёр бол нэг нь н?г??д?? багтаж байдаг нэг б?хэл з?йл (эд анги) юм.


Slide 28

Монитор нь ?нг?ний хувьд Monohrome display Adapter нь хар цагаан хоёр ?нг?тэй, (1970 он). CGA (Color Graphics Adapter) ?нг? ялгаруулалт нь 320x200, pixel 4 ?нг?тэй(1981 он). EGA (Enhanced Graphics Adapter) 16 ?нг?тэй, 640х350 pixel -тэй(1984 он). VGA (Video Graphics Array) 640 x 480 pixel б?хий 16 ?нг?тэй, эсвэл 320x200 pixel б?хий 256 ?нг?тэй байхаар сонгож болдог(1987 он). XGA (Extended Graphics Array) 800x600 pixel б?хий 16,000,000 ?нг?тэй эсвэл 320x200 pixel б?хий 65,536 ?нг?тэй байхаар сонгож болдог(1990 он). SVGA (Super Video Graphics Array) 14 инчийн дисплейтэй бол 16,000,000 ?нгийг 800х600 pixel-тэйгээр, 20 инчийн дисплейтэй бол 1280x1024 эсвэл 1600x1200 pixel-тэй байхаар сонгох боломжтой (1993).


Slide 29

Дэлгэцийн хэмжээ Мониторын дэлгэцийг т??ний хэмжээгээр нь бас ялгадаг ба энэ нь инч гэсэн нэгжээр хэмжигддэг. Жирийн хэрэглэгчдэд зориулсан персонал компьютерийн хувьд ихэвчлэн 14, 15, 17 инчийн дисплейтэй байдаг.


Slide 30

?йлдвэрлэсэн технологи Энэ бол электроникийн технологийн ямар аргаар мэдээллийг экран дээр харуулж буйгаар нь ялгах ялгаа юм. Ихэнх дисплей бидний сайн мэдэх электрон цацрагт хоолойн (CRT- cathode ray tube) технологиор б?тээгддэг. Бусад т?рлийн технологиор б?тээгдсэн дисплейн??д маш нимгэн байдаг б?г??д эдгээрийг хавтгай экрантай дэлгэц (flat-panel display) гэдэг байна. Энэ т?рлийн дисплейд: -LED - гэрлэн диодын -LCD- шингэн кристаллийн технологиор хийгдсэн дисплейн??д багтдаг.


Slide 31

Хэвлэх т?х??р?мж Printer Компьютерийн дэлгэц дээр гарч байгаа болон компьютерт хадгалагдаж буй т?р?л б?рийн мэдээллийг цаасан дээр хэвлэн гаргах ??рэгтэй т?х??р?мжийг хэвлэх т?х??р?мж (принтер) гэнэ. Мэдээлэл нь текст, д?рс, фото зураг, х?снэгтэн мэдээлэл зэрэг байж болно. Принтер нь хэмжээ, хэвлэх хурд, т?рл??р?? хоорондоо ялгаатай байдаг. Принтерийг дотор нь хэвлэх т?рл??р нь матрицийн принтер, черниллэн хортой принтер, лазер принтер гэх зэргээр ангилдаг. Принтер нь хар цагаан буюу монохром, ?нг?т гэж 2 т?р?лтэй байдаг. С??лийн ?ед олон ?йлдэлтэй принтерийг олноор ?йлдвэрлэн гаргаж байгаа билээ. Энэ принтер нь хэвлэх т?дийг?й хувилах, факс дамжуулах, х?лээн авах, сканердах зэрэг ?йлдл??дийг хийдэг.


Slide 32

Принтерийн чанарыг ?нэлэх 4 х?чин з?йл: ?нг?. Ямар нэгэн д?рс, зурагтай материалыг хэвлэхэд ?нг? гол х?чин з?йл болдог. ?нг?т принтер нь хар цагаан болон ?нг?т гэсэн 2 хортой байдаг боловч принтерийг з?вх?н хар цагаан горимоор хэвлэхээр тохируулж болно. Resolution (?нг?ний ялгарал). Принтерийн ?нг?ний ялгарал нь ихэвчлэн dpi (dots per inch) буюу нэг инчид ноогдох цэгийн тоогоор хэмжигддэг. Жишээ нь принтерийн ?нг?ний ялгарлын тохиргоог 300 dpi болгоод хэвлэхэд 150 dpi болгоод хэвлэснээс ил?? тод харагддаг. Хурд. Нэг хуудсыг хэвлэн гаргах хугацааг хэлнэ. Ихээхэн хэмжээний материал хэвлэхэд хурд ихтэй байх шаардлагатай байдаг. ?нг?т принтерийн хурд удаан байдаг байна. Лазер принтер??д хурд ихтэй т?ргэн хэвлэдэг байна. Зарим лазер принтер??д 12-16 хуудсыг минутанд хэвлэдэг. Санах ой. Ихэнх принтер??д багахан хэмжээний санах ойтой ирдэг байна. Жишээлбэл 1Mb гэх мэт. ??рийн гэсэн санах ойтой принтер нь д?рс, зурагтай болон х?снэгтэн материалыг хурдан хэвлэдэг. Хар цагаан принтерээс HP Lazerjet 5L, 6L, 1100, 1200, ?нг?т принтерээс HP Deskjet 1120, 1220 гэсэн принтер??д хамгийн т?гээмэл ашиглагдаж байна.


Slide 33

Чанга яригч Speaker & Subwooper


Slide 34

Холболтын т?х??р?мж Холболтын т?х??р?мжийг нэг компьютерээс н?г?? р?? холбогдон мэдээлэл солилцоход ашигладаг. Modem – модем Network card –С?лжээний карт Cable – кабель утас USB modem ADSL modem Network card


Slide 35

Картууд Cards TV card FM & TV card Video card Graphic card Sound card


Slide 36

Эх хавтан Motherboard Эх хавтан нь компьютерийн системийн олонх элемент??дийг агуулдаг, хамгийн чухал хэсэг нь юм. Анхны компьютер зохион б?тээгдэж байхад ихэнх элемент, дагалдах т?х??р?мж??д эх хавтанруу ямар нэгэн байдлаар залгагддаг байжээ. Харин орчин ?еийн эх хавтангууд нь ихэнх т?х??р?мж?? ??р дээрээ агуулах боломжтой болсон. Ингэж эх хавтан дээрээ суурилсан т?х??р?мжийг onboard гэдэг.


Slide 37

Эх хавтан Motherboard


Slide 38

Hardware б?лэг дуусав. Буцах Back


Slide 39

Програм хангамж Software II хэсэг


Slide 40

Програм хангамжийн тухай ?ндсэн ойлголт Компьютерийн програм хангамж нь 2 т?р?лтэй байдаг. Хэрэглээний програм хангамж Системийн програм хангамж


Slide 41

Хэрэглээний програм хангамж Application programs Хэрэглэгчийн тодорхой шаардлагуудад нийцсэн, компьютер дээр ажиллах боломжтой програмыг хэрэглээний програм хангамж гэдэг. Жишээ нь аж ахуйн нэгжийн сар, жилийн тайлан баланс гаргах, ажилчдын цалин х?лс бодох санх??гийн программ, тесктэн мэдээлэл боловсруулах програм, мэдээллийн сангийн програм гэх мэт. MS- office програмууд / word, excel,powerpoint… / Зураг д?рсийн програмууд /photoshop, coreldraw …/ … гэх мэт


Slide 42

Системийн програм хангамж System programs Харин системийн програм хангамж нь компьютерийг эхл??лж, бусад хэрэглээний програм хангамжийг ажиллахад бэлэн болгохоос гадна компьютерт ?г?гдс?н командыг г?йцэтгэх, принтер, гар, уян диск зэрэг дагалдах т?х??р?мж??дийн ажиллагааг зохицуулдаг. Системийн програм хангамжг?йгээр хэрэглээний програм ажиллах боломжг?й. Ийм учраас системийн програм хангамж нь компьютерийн гол ?ндэс суурь нь болдог. Системийн програм хангамж нь 3 хэсгээс б?рддэг: ?йлдлийн систем Утилит систем Програм х?рв??лэгч


Slide 43

Software б?лэг дуусав. Буцах Back


Slide 44

Мэдээллийн с?лжээ III хэсэг


Slide 45

Мэдээллийн с?лжээ Компьютерийн с?лжээ нь олон тооны т?х??р?мжийг тусгай протокол, техник хэрэгслийн тусламжтайгаар хооронд нь холбон нэг т?х??р?мж??с н?г?? р?? ?г?гд?л дамжуулах, х?лээн авах, нэгдсэн нэг мэдээллийн бааз руу хандах боломжийг хэрэглэгчид олгодог. Компьютерийн хамгийн том с?лжээ нь Интернэт юм. Интернэтийн с?лжээнд дэлхийн сая сая компьютер холбогдон ямар ч ?ед х?ссэн мэдээллээ авах боломжтой байдаг бол тодорхой нэг х?рээнд нэг байгууллага ??рийн дотоод с?лжээтэй байгаад байгууллага дотроо мэдээллээ солилцдог байх жишээтэй.. Компьютерийн с?лжээг хамрах х?рээгээр нь ?ндсэн гурван хэсэгт хуваана. ??нд: LAN (Local Area Network) MAN (Metropolian Area Network) WAN (Wide area Network)


Slide 46

LAN (Local Area Network) Газар з?йн х?рээгээр хязгаарлагдмал з?вх?н нэг болон хэд хэдэн барилга эсвэл барилга доторх аль нэг байгууллагын 2 ба т??нээс дээш тооны компьютер??д, с?лжээний бусад т?х??р?мж??дийг хооронд нь тусгай т?х??р?мж, кабелиар холбосноор дотоод с?лжээ буюу LAN ??сдэг. Дотоод с?лжээнд холбох компьютер, бусад т?х??р?мжийн тоо нь тухайн байгууллагаас шалтгаалан харилцан адилг?й байдаг б?г??д нэг с?лжээнд 10-с дээш компьютер холбосон бол зарим байгууллага мянгаас ил?? компьютер холбосон байх жишээтэй. Компьютер??дийг дотоод с?лжээнд холбосноор нэг принтерийг дундаа ашиглах, сервер компьютер дээрх с?лжээний програмууд болон сервер дээр хадгалсан мэдээллийн сан, файлууд руу хэрэглэгчийн компьютерээс хандаж ажиллах, файлуудыг унших, хуулж авах зэрэг асар олон боломжтой.


Slide 47

MAN (Metropolitan Area Network) MAN с?лжээ нь газар з?йн хамрах х?рээгээрээ LAN с?лжээнээс харьцангуй том боловч WAN с?лжээтэй харьцуулахад жижиг юм. Ихэвчлэн хотын нэгдсэн нэг том с?лжээ байх б?г??д аль нэг хот дахь хэд хэдэн дотоод с?лжээ нийлж MAN-г ??сгэдэг. MAN нь ?нд?р хурдын холболттой байх б?г??д энэ нь ихэвчлэн шилэн кабель ашигласан байдаг.


Slide 48

WAN (Wide Area Network) WAN с?лжээ нь бусад т?рлийн с?лжээн??дээс хамрах х?рээгээрээ хамгийн том нь б?г??д хотууд, улс болон тив хооронд холбох боломжтой. Энэ с?лжээнд холбогдсон компьютер??д нь с?лжээнд хандахдаа телефон утас, leased line буюу т?рээсийн шугам эсвэл хиймэл дагуулын тусгай тавган антены аль нэгийг нь ашигладаг. WAN с?лжээний нэг жишээ нь Интернэт юм.


Slide 49

Эр??л мэнд Аюулг?й байдал Орчин VI хэсэг


Slide 50

Агуулга Эр??л мэндээ хамгаалах, компьютертэй аюулг?й ажиллах. Компьютер ашигласнаас бий болох эр??л мэндийн нийтлэг асуудлууд, жишээ нь: удаан хугацаанд шивснээр бугуй ?вд?х, дэлгэцнээс ??дэн н?д ядрах, буруу байрлалаар сууснаас болж ??дэн гарах асуудлууд. Компьютер дээр ажиллах орчин: гэрэлт??лэг, ?р??ний хэм, дуу чимээ, цахилгаан х?чдэл.


Slide 51

З?вл?г?? *** Н?д Компьютертэй ажиллаж байх vед харааны болон тархи, мэдрэлийн аппарат хамгийн их ачаалал хvлээн авч байдаг учир нvд улайж, нулимс гоожих, нvд бvрэлзэх зэрэг шинжvvд илэрдэг. Доорх дасгалыг тогтмол хийвэл холын хараа муутахаас хамгаалдаг тул єдрийн хэдэн секундийг єєртєє зарцуулаад vзээрэй. Vvнд 1. Хэдэн хором компьютераа орхиод нvдээ 10 секунт анивчуул. 2. 5-10 секунт нvдээ хурдан цавчилах дасгал хий. 3. Дараа нь нvдээ эргэлдvvлэх хєдєлгєєнийг хий. 4. Нvднийхээ фокусийг хэд хэдэн удаа єєрчилж хараарай. Эхлээд цонхон дээрх хєдєлгєєнгvй цэг харж, дараа нь тэнгэрт нисэж байгаа шувууг дагуулж харах эсвэл хотын бvvдгэр хєдєлгєєнийг харах дасгал хийгээрэй.


Slide 52

З?вл?г?? *** Нуруу -Та компьютер дээр суух vедээ тохойгоо 90 градусын єнцєгтэй байрлуулахыг хичээгээрэй. -Хулганатай ажиллах vедээ сарвуугаа тэгшхэн байлгаж, ширээний булан хvртэл сунгаж болохоор чєлєєтэй байрлуулах хэрэгтэй. Хэрвээ таны сандал эвгvй, та гадил хэлбэртэйгээр бєхийж сууж байвал бvсэлхий орчимд зогсож байгаагаас 6-8 дахин их даралт vvсдэг байна. Тиймээс нуруугаа амраахын тулд 40-60 минут тутамд босч, зєв сууж сурах хэрэгтэй.


Slide 53

З?вл?г?? *** Дасгал 1.Гараа ташаандаа авч, хоёр мєрєє ар тийш нь болгож нурууныхаа булчинг чангална. Энэ байдалд 4-6 секунд болоод булчингаа суллаж чєлєєтэй амьсгална. Дасгалыг 3-5 удаа давтана. 2.Хэвлийгээ татаж гvнзгий амьсгаа аваад 2-3 секунд барина. Дасгалыг 6-8 удаа давтана. 3.Сандлын хоёр талын ирмэгээс гараараа бариад сандалтайгаа єєрийгєє єргєх маягаар дээш татаж 3-4 секунд барина. 5-7 удаа давтана. 4.Сандал дээрээ цэх суугаад єгзєгнийхєє булчинг чангалж 4-6 секунд барина. Дасгалыг 5-7 удаа хийнэ. 5.Хоёр хєлєє урагш жийж 10-12 секунд барина. Дасгалыг 5-7 удаа давтана. 6.Урагш жийсэн хєлєє євдгєєр нугалж тэнийлгэх ба дараа нь урагш жийнэ. Дасгалыг 6-8 удаа давтана. 7.Сандал дээрээ чєлєєтэй сууж, биеэ суллаад 3-4 секунд vргэлжлvvлэн хамраараа гvнзгий амьсгал авч, мєн хугацаанд амаараа амьсгал гаргана. Дасгалыг 5-7 удаа давтана.


Slide 54

Хамгаалалт VI хэсэг


Slide 55

Агуулга Мэдээллийн хамгаалалт, мэдээлэл алдагдахаас урьдчилан сэргийлэх. Хамтарч ашигладаг компьютерийн хувийн гарц. ?г?гдлийг н??цл?х, програм болон з??врийн хадгалах байгууламж г.м. Компьютерийн вирус, Вирусны эсрэг програмыг мэдэж авах. Халдварг?йж??лэлтийн тухай.


Slide 56

Мэдээллийн аюулг?й байдлын асуудал Мэдээллийн аюулг?й байдлын т?рлийг гурван хэсэгт хуваадаг. ??нд: Мэдээлэл задрах /хулгайлагдах, алдагдах / нэг системээс н?г?? системд дамжигдаж байгаа эсвэл тооцоолох системд хадгалагдаж байгаа ямар нэгэн нууц мэдээлэлд хандсан ?ед ??сдэг. Б?рэн б?тэн байдал алдагдах нэг системээс н?г?? системд дамжигдаж байгаа эсвэл тооцоолох системд хадгалагдаж байгаа мэдээллийг ямар нэгэн байдлаар зориудаар ??рчилс?н эсвэл устгасныг хэлнэ. ?йл ажиллагаа зогсох Энэ нь ямар нэгэн ?йлдл??дийн ?р д?нд тооцоолох системийн зарим н??ц?д хандалт хаагдсан буюу орох боломжг?й болсон ?ед ??сдэг.


Slide 57

Зохиогчийн эрх патентийн хууль VII хэсэг


Slide 58

Агуулга Файл болон лицензийн талаарх ойлголтууд. Жишээ нь: зураг, текст, дуу, д?рс бичлэг гэх мэт. Хугацаатай, хамтарсан, ч?л??тэй, хэрэглэгчийн лицензийн эрх гэх мэт ойлголт. Энэ талаарх хууль тогтоомж, компьютерийн гэмт хэрэг.


Slide 59

Интернет дэх файлуудыг хэрэглэх эрх Free- тухайн файлыг ?нэг?й, хугацааг?й б?рэн хэрэглэж болно. Shareware – Хамтран эзэмшиж болно. Trial (free to try) – тухайн файлыг тодорхой хугацааны дотор хэрэглэж болно. Хугацаа дууссаны дараа хэрэглэх эрх нь хаагдана.


Slide 60

http://www.open-government.mn/phpgov/ Зохиогчийн эрх болон т??нд хамаарах эрхийн тухай Патентийн тухай


×

HTML:





Ссылка: